Author: نقد

تغییر قدرت یا تغییر مناسبات قدرت؟|

تغییر قدرت یا تغییر مناسبات قدرت؟


نوشته‌ی: امید سجادی

بحران هژمونی می‌تواند به رهایی منجر نشود. یک نظم قدیمی ممکن است ضعیف شود، بدون این‌که نیروی اجتماعی جایگزینی که بتواند مناسبات تازه‌ای ایجاد کند، شکل گرفته باشد. تجربه کشورهایی مانند شیلی و اسپانیا نشان می‌دهد که پایان حکومت‌های اقتدارگرا حاصل ترکیبی از عوامل مختلف بوده است: فشار اجتماعی، بحران اقتصادی، تغییر در ائتلاف‌های قدرت، فشارهای بین‌المللی و شکاف در میان نخبگان حاکم. اما پایان یک حکومت به تنهایی به معنای تغییر بنیادین روابط اقتصادی و اجتماعی نیست.

آنارشیسم در آلمان

آنارشیسم در آلمان


نوشته‌ی: رالف هوف روگر
ترجمه‌ی: کاووس بهزادی

آنارشیسم برای مارکسیست‌ها نه فقط به‌خاطر اختلافات قدیمی میان مارکس و باکونین مسئله‌ساز بود، بلکه بیش از آن به این دلیل که مبارزه برای به‌دست گرفتن قدرت دولتی، از جمله شرکت در انتخابات را رد می‌کرد. منظور از «مبارزه‌ی طبقاتی سیاسی» دقیقاً همین بود. انترناسیونال سوسیالیستی عمداً مفهوم امر سیاسی را آن‌قدر محدود تعریف کرد که شکل رایج سازمان‌یابی در آنارکوسندیکالیسم، یعنی جنبش اتحادیه‌ایِ مستقل و دارای کنش سیاسی را کنار می‌گذاشت.

(تصویر برگرفته از ویکی پدیا)

از آینه تا نمایش

تحلیل مکانیسم‌های گسست از واقعیت در هویت جمعی

نوشته‌ی: نریمان امینی

انسان معاصر بیش از هر زمان دیگری در معرض تصاویر، روایت‌ها و بازنمایی‌هایی قرار دارد که ادراک او از واقعیت را شکل می‌دهند. او برای فرار از اضطراب تکه‌تکگی به تصویر خویش پناه می‌برد، برای غلبه بر تنهایی در هویت‌های جمعی ادغام می‌شود، و برای دست‌یابی به معنا به روایت‌های رسانه‌ای اعتماد می‌کند. در این مسیر، بی‌آن‌که بپندارد، وارد سیستمی می‌شود که از پیش او را بلعیده است

سیاست، دولت و جامعه‌ی مدنی

سیاست، دولت و جامعه‌ی مدنی


نوشته‌ی: جان شوارتزمانتل
ترجمه‌ی: دلشاد عبادی

دفترهای زندان به‌درستی یکی از آثار کلاسیک نظریه‌ی سیاسی (و به‌طور کلی نظریه‌ی اجتماعی) تلقی می‌شوند، زیرا شیوه‌های تازه‌ای برای اندیشیدن به سیاست و به شرایط کنش سیاسی در عصر مدرنیته عرضه می‌کنند. گرامشی از مفاهیم سنتی سیاست یعنی دولت و جامعه‌ی مدنی استفاده می‌کند، اما در این بازتعریفِ مفهومی و کاوش نظریْ این مفاهیم در هیأتی نو ظاهر می‌شوند.

بازسازی سوسیال‌دموکراسی و برنامه‌ی ارفورت

بازسازی سوسیال‌دموکراسی و برنامه‌ی ارفورت

نیرومندترین حزب‌ها؟

نوشته‌ی: رالف هوف روگر
ترجمه‌ی: کاووس بهزادی

«برنامه‌ی ارفورت» که در سال 1891 تصویب شد، شامل دو بخش بود: نخست تحلیل جامعه و اهداف حزب، و سپس مطالبات عملی و روزمره. کارل کائوتسکی، نویسنده‌ی بخش نخست، تصریح کرد که این بخش را اساساً بر پایه‌ی بخشی از اثر «سرمایه» نوشته‌ی کارل مارکس تدوین کرده است

جایزه نوبل اقتصاد

جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴

نمونه‌ای از بازنمایی نادرست واقعیت

نوشته‌ی: تد ترینر
ترجمه‌ی: احمد سیف

استدلال نیرومندی وجود دارد که فروپاشی فاجعه‌بار اقتصاد جهانی درحال نزدیک‌شدن است، زیرا سرمایه‌داری به‌گونه‌ای خودویرانگر عمل می‌کند. این امر احتمالاً هر امیدی به گذارِ مطلوب به این شکلِ بدیلِ توسعه را از میان خواهد برد، اما «راه ساده‌تر» تنها برداشتی از توسعه است. کسانی‌که این امر را درمی‌یابند، بعید است از سوی دستگاه مسلط اقتصادی حاکم جایزه نوبل دریافت کنند.

عاملیت انسان

عاملیت انسان


نوشته‌ی: ن. ناجی

درحوضه‌ی سیاست، تمامی مجموعه فعالیت‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و روندهای اجرایی که برای اداره‌ی جامعه، مدیریت منابع، و پیش‌برد منافع در برابر چالش‌ها باید اتخاذ ‌شود، در بهترین حالت عاملیت فردی انسانْ به “اتوریته‌ی تصمیم‌گیری” واگذار می‌شود. نه فقط هم‌چون پادشاه، یا ولی فقیه، بلکه هم‌چون کمپین “من وکالت می‌دهم”، یا وکالت پارلمانی، یا کفالت سازمان ملل برای مردمان بومی یک سرزمین یا مثل قرارداد صلح بین “اسرائیل” و “لبنان” برای حزب‌الله! یا مثل مجلس مؤسسان

پیش به‌سوی نظریه‌ی فمینیستیِ اقتصادِ جنگی

پیش به‌سوی نظریه‌ی فمینیستیِ اقتصادِ جنگی


نوشته‌ی: آیدا هوزیچ و ژاکی ترو
ترجمه‌ی: فرزانه راجی

ما در پی واکاوی درک‌های دوگانه از جنگ و صلح، منازعه و پس از منازعه، شمال و جنوب جهانی هستیم تا بررسی کنیم که چگونه خشونتِ درگیری مسلحانه و جنگ توسط خشونت نابرابری ساختاری نهفته در جابجایی اسلحه/تسلیحات، سرمایه، فناوری و مردم از طریق مهاجرت و فلسفه‌ی همنوع‌دوستی، فعال می‌شود.

گلزار خاوران (حمید یراقچی)

ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد

تأملی بر سوژه‌ی سیاسی پسافاجعه

نوشته‌ی: الهه سروش‌نیا

نوشتن این متن در شبی از شب‌های زمستانی پساکشتاردیماه شروع شد. در نگاه‌کردن به چهره کودکم در خواب. من/ما جسدهای زیادی را تلنبار در پزشکی قانونی کهریزک در کاورهای سیاه دیده بودم/یم. نوشتن این متن از همین لحظه شروع شد. از لحظه‌ای که در زیبایی چهره کودکم در خواب، زیبایی مردگانِ جوان را دیدم و عکسی از چهره او در خواب ثبت کردم

سرگذشت یک ایده

سرگذشت یک ایده: «تضاد خلق ‌ـ امپریالیسم»


نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

اگر بخواهیم بفهمیم «خلق» در صورت‌بندی‌هایی از جنس «تضاد خلق/امپریالیسم» دقیقاً چه معنایی دارد، باید پیش از هر چیز از یک بدفهمی فاصله بگیریم: «خلق» نه یک مقوله‌ی هستی‌شناختیِ اجتماعی است، نه یک کل همگن اجتماعی، و نه نام دیگری برای «ملت»، بلکه یک صورت‌بندی تاریخی ـ استراتژیک است که در دل شرایط معینی از مبارزه سربرمی‌آورد. این شرایط چیست؟ برای چپ ساکن در جهان جنوبِ قرن بیستم، مسئله صرفاً «سرمایه‌داری» به‌مثابه یک کلیت انتزاعی نبود، بلکه نوعی از سرمایه‌داری بود که درهم‌تنیده با سلطه‌ی امپریالیستی، وابستگی ساختاری، و انسداد سیاسی عمل می‌کرد