All posts filed under: تالیف

Talif

سرگذشت یک ایده

سرگذشت یک ایده: «تضاد خلق ‌ـ امپریالیسم»


نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

اگر بخواهیم بفهمیم «خلق» در صورت‌بندی‌هایی از جنس «تضاد خلق/امپریالیسم» دقیقاً چه معنایی دارد، باید پیش از هر چیز از یک بدفهمی فاصله بگیریم: «خلق» نه یک مقوله‌ی هستی‌شناختیِ اجتماعی است، نه یک کل همگن اجتماعی، و نه نام دیگری برای «ملت»، بلکه یک صورت‌بندی تاریخی ـ استراتژیک است که در دل شرایط معینی از مبارزه سربرمی‌آورد. این شرایط چیست؟ برای چپ ساکن در جهان جنوبِ قرن بیستم، مسئله صرفاً «سرمایه‌داری» به‌مثابه یک کلیت انتزاعی نبود، بلکه نوعی از سرمایه‌داری بود که درهم‌تنیده با سلطه‌ی امپریالیستی، وابستگی ساختاری، و انسداد سیاسی عمل می‌کرد

مارکس و دمکراسی

مارکس و دموکراسی


نوشته‌ی: صمد وکیلی

پاسخ مارکس به دموکراسی بورژوایی، نفی دموکراسی نیست؛ فراتررفتن از حدود بورژوایی‌اش است. آزادی صوری را نباید حذف کرد، باید آن‌را واقعی کرد. حق رأی را نباید بی‌اهمیت شمرد، باید آن‌را با کنترل از پایین و با دخالت واقعی مردم پیوند زد. آزادی بیانِ نابرابر را نباید با سانسور پاسخ داد، باید آن‌را از سلطه‌ی سرمایه و دولت رها کرد. برابری حقوقیِ ناقص را نباید نفی کرد، باید آن‌را به برابری اجتماعی و اقتصادی رساند.

به‌مناسبت زادروز مارکس

کارل مارکس؛ متفکری تأثیرگذار و بحث‌برانگیز

به‌مناسبت زادروز مارکس

نوشته‌ی: صمد وکیلی

کارل مارکس یکی از تأثیرگذارترین متفکران قرن نوزدهم است که نام و اندیشه‌هایش هم‌چنان در مباحث تاریخی، سیاسی و اجتماعی مطرح است. نگاه‌ها به مارکس یکسان نیست؛ برخی او را منتقدی مهم دربرابر نابرابری‌های اجتماعی می‌دانند و برخی دیگر اندیشه‌های او را با پیامدهای تلخ حکومت‌هایی پیوند می‌دهند که به‌نام مارکسیسم شکل گرفتند. از این رو، بررسی زندگی و افکار او می‌تواند به شناخت بهتر نقش مارکس در تاریخ معاصر کمک کند.

«جنگ میهنی» یا «مبارزه‌ی طبقاتی»؟

«جنگ میهنی» یا «مبارزه‌ی طبقاتی»؟

در رویارویی با جنگ امپریالیسم علیه ایران

نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

موضع دقیق و منسجم چپ انقلابی باید چنین باشد: نه به تجاوز امپریالیستی، نه به اتحاد ملی زیر پرچم رژیم؛ نه به تخریب زیرساخت‌ها و زندگی مردم، نه به تعلیق مبارزه علیه دولت سرکوب‌گر؛
دفاع از مردم، نه دفاع از دولت؛ حفظ استقلال سازمانی و سیاسیِ طبقه، حتی و به‌ویژه در جنگ.

چهار مردم در مواجهه با انقلاب، براندازی و جنگ

چهار مردم در مواجهه با انقلاب، براندازی و جنگ


نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

متنی که پیشِ رو دارید، تلاشی است برای نام‌گذاری و تفکیک این «جهان‌های هم‌زمان اما ناهم‌فهم». تلاشی برای دیدن آن‌چه در زیر عنوان کلی و فریبنده‌ی «مردم» پنهان می‌شود. این متن با حرکت از توصیف موقعیت‌های عینی ــ از خیابان و جنگ تا تجربه‌های زیسته‌ی طبقات مختلف ــ می‌کوشد نشان دهد که چگونه دست‌کم چهار صورت‌بندی متفاوت از «مردم» در ایران امروز قابل تشخیص است؛ چهار منطقی که نه‌تنها در نسبت با رژیم سیاسی، بلکه در فهم جنگ، مداخله خارجی، و امکان یا امتناع تغییر، از یک‌دیگر فاصله می‌گیرند.

رسانه و درس‌های اعتراضات ۱۴۰۴

رسانه و درس‌های اعتراضات ۱۴۰۴


نوشته‌ی: همایون ایوانی

تجربه‌ی تاریکی دیجیتال در دوره‌ی اوج اعتراضات داخل کشور، بیش از پیش توانایی تاب‌آوری پخش ماهواره‌ای را نشان داد. دست‌رسی مردم به تلویزیون و رادیوهای ماهواره‌ای در روزهای بحرانیْ تنها راه دریافت خبر، یا تحلیل از جهان خارج بود. برتری‌ای که دو روایت اصلی را از این وقایع برجسته کرد: روایت حکومت با رادیو-تلویزیون دولتی و روایت رسانه‌های فارسی زبان، نظیر ایران اینترنشنال، بی‌بی‌سی و من و تو که در تقویت چهره‌ی رضا پهلوی به عنوان سخنگوی اعتراضات می‌کوشیدند.

خیزش 1404 ضرورت نگاه از درون کمال خسروی

خیزش ۱۴۰۴ : ضرورت نگاه از درون


نوشته‌ی: کمال خسروی

نقطه‌ی عزیمتِ واکاوی و ارزیابی خیزش دی‌ماه 1404 باید شیوه‌ی هستی اجتماعی خودِ این جنبش باشد، همانا شرایط عینی و ذهنی‌اش، پویایی یا دینامیسم درونی‌اش و تاریخ و تاریخیتش، تنیده در شرایط اجتماعی و تاریخیِ داخلی و بین‌المللی. فقط با عزیمت از این نقطه است که می‌توان از سرگردانی در واد‌ی شعبده‌بازان تئوری‌های توطئه و سناریوهای پنهانی که مبنای‌شان این یا آن منبع مجهول‌الهویه یا ویدیویی مشکوک است، پرهیز کرد؛ و فقط بر پایه‌ی این شالوده است که اساساً می‌توان به پرسش نهایی «چه باید کرد»، پاسخ داد.

رسانه و درسهای قیام 57

رسانه و درس‌های قیام بهمن ۵۷

یک روایت تجربی

نوشته‌ی: همایون ایوانی

از میان گنجینه انبوهی از تجربیات، فقط به مقایسه استفاده از رسانه در میان چهار نیروی مطرح در این روند تاریخی، یعنی حکومت شاه، ملی‌گرایان، مذهبیون و نیروهای چپ و کمونیست می‌پردازم. در حین بررسی، بیش از پیش معلوم شد که یکی از این چهار قطب اصلی قدرت، یعنی حکومت شاه، نبرد برای شکل دهی به افکار عمومی از طریق رسانه‌ها را در تمام سطوح ارتباطی از دست داده بود. به همین دلیل، از حکومت شاه، فقط بنا به ضرورت یاد خواهم شد و در جاهایی که ذکر نشده، در واقع حکومت چیز قابل عرضی برای این نوشته کوتاه نداشته است

ادوارد پالمر تامپسون، یک زندگی پربار

ادوارد پالمر تامپسون، یک زندگی پربار


نوشته‌ی: حسن مرتضوی

ادوارد تامپسون را به‌حق باید یکی از اثرگذارترین تاریخنگاران سده‌ی بیستم دانست؛ مورخی که نه تنها تاریخنگاری اجتماعی را در بریتانیا دگرگون کرد، بلکه افق‌های تازه‌ای برای تاریخنگاری انتقادی در سراسر جهان گشود. اهمیت تامپسون نه فقط در پژوهش‌های آرشیوی دقیق و روایت‌گری پرمایه‌اش، بلکه در تعهد نظری و سیاسی‌اش به انسان‌باوری رادیکال و تأکید بی‌وقفه‌اش بر عاملیت انسانی نهفته است. او هم‌چون تاریخنگاری عمل می‌کرد که نه فقط گذشته را توصیف می‌کند، بلکه برای رهایی در اکنون می‌نویسد.

دارایی‌های غیرملموس

دارایی‌های غیرملموس


نوشته‌ی: حسن آزاد

بررسی‌ها و گزارش‌های اقتصادی نشان می‌دهند که طی دهه‌‌ی اخیر، سرمایه‌گذاری برای دارایی‌های غیرملموس (مانند حق مالکیت فکری، مارک تجاری، شبکه بازاریابی و …)، حداقل در امریکا و انگلیس از سرمایه‌گذاری در تولیدات مادی و قابل‌ لمس پیشی گرفته‌اند. حق امتیاز نوآوری‌ها و تکنولوژی‌های پیش‌رفته، به شرکت‌های صاحب امتیاز خصلت انحصاری می‌دهند و ورود رقبا را به این حوزه دشوار می‌کنند. مارک تجاری و برند برای آن‌ها قدرت قیمت‌گذاری بالاتر از هزینه‌ی بازتولید کالا را فراهم می‌کند. شرکت‌های موفق در فرصتی کوتاه راه تراکم و تمرکز سرمایه را با سرعتی بیش‌تر از شرکت‌ها با دارایی لمس‌پذیر می‌پیمایند