All posts filed under: تالیف

Talif

سهمی مقدماتی در نقد خرد ابزاری و هوش مصنوعی


نوشته‌ی: علی رها

در مناقشات کنونیِ نظریه‌پردازان جهان سرمایه‌داری پیرامون هوش مصنوعی و اهمیت سرنوشت‌ساز آن برای جوامع بشری، گرایش غالب چه در نزد اقتدارگرایان و چه اصلاح‌طلبان سوسیال دموکرات، دولت‌گرایی است. دولت اقتدارگرای ترامپ خواستار جذب و ادغام رؤسای شرکت‌های هوش مصنوعی در دولت است و سوسیال دموکراتی مانند برنی سندرز نیز خواهان نظارت مستقیم دولت و حتی سهیم‌شدن دولت در چنان شرکتی‌هایی است اما با این ترفند که سهم دولت همسان مشارکت شهروندان در اداره‌ی مسیر حرکت هوش مصنوعی است. از این‌رو، از هر دوسو، با اهدافی متباین، دولت‌گرایی وجه غالب است.

مقدمه‌ی ۱۸۹۵ انگلس و مسئله‌ی تاکتیک‌

مقدمه‌ی ۱۸۹۵ انگلس و مسئله‌ی تاکتیک‌


نوشته‌ی: صمد وکیلی

مقدمه‌ی ۱۸۹۵ را نباید چرخش انگلس به رفرمیسم یا پارلمانتاریسم دانست. مسئله‌ی اصلی در این متن، تعیین شکل واحدی از مبارزه برای همه‌ی زمان‌ها و همه‌ی کشورها نیست؛ بلکه سنجش تاکتیک با شرایط واقعی مبارزه است. خطای خوانش رفرمیستی دقیقاً در همین‌جا بود: تاکتیکی مشخص و مشروط را از زمینه‌ی تاریخی‌اش جدا کرد و آن را به اصل عمومی گذار تدریجی و قانونی تبدیل نمود. نقد رزا لوکزامبورگ نیز متوجه همین جابه‌جایی بود؛ جابه‌جایی‌ای که از مقدمه‌ی انگلس نه راهنمایی برای تاکتیک انقلابی، بلکه سندی برای محدود کردن مبارزه‌ی طبقاتی به پارلمانتاریسم ساخت.

در جستجوی پاسخی مقدماتی به جنگ

در جستجوی پاسخی مقدماتی به جنگ


نوشته‌ی: علی رها

تاریخ محکمه‌ی داوری است! خطاهای گذشته را تکرار نکنیم. به یاد بیاوریم که گسترده‌ترین جنبش سوسیالیستی، آنهم در یک تشکیلات بین‌المللی، با شروع جنگ جهانی اول، فروپاشید. آنگاه که ارزش «خاک» از «انسان» فزونی یافت، به‌جای هم‌بستگی، کارگر، کارگر را کُشت! به نابودی خود، به تخریب دگرِ خود، به جنگ، به تجاوز، به جنگ‌افروزی و نظامی‌گری «نه» بگوییم. اما یک «نه» کافی نیست. راه خود را به‌سوی آزادی، به‌سوی آینده، باز کنیم؛ آینده‌ای که سرنوشت ما را با سایر مردمان منطقه و جهان پیوند زده است.

سرگذشت یک ایده

سرگذشت یک ایده: «تضاد خلق ‌ـ امپریالیسم»


نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

اگر بخواهیم بفهمیم «خلق» در صورت‌بندی‌هایی از جنس «تضاد خلق/امپریالیسم» دقیقاً چه معنایی دارد، باید پیش از هر چیز از یک بدفهمی فاصله بگیریم: «خلق» نه یک مقوله‌ی هستی‌شناختیِ اجتماعی است، نه یک کل همگن اجتماعی، و نه نام دیگری برای «ملت»، بلکه یک صورت‌بندی تاریخی ـ استراتژیک است که در دل شرایط معینی از مبارزه سربرمی‌آورد. این شرایط چیست؟ برای چپ ساکن در جهان جنوبِ قرن بیستم، مسئله صرفاً «سرمایه‌داری» به‌مثابه یک کلیت انتزاعی نبود، بلکه نوعی از سرمایه‌داری بود که درهم‌تنیده با سلطه‌ی امپریالیستی، وابستگی ساختاری، و انسداد سیاسی عمل می‌کرد

مارکس و دمکراسی

مارکس و دموکراسی


نوشته‌ی: صمد وکیلی

پاسخ مارکس به دموکراسی بورژوایی، نفی دموکراسی نیست؛ فراتررفتن از حدود بورژوایی‌اش است. آزادی صوری را نباید حذف کرد، باید آن‌را واقعی کرد. حق رأی را نباید بی‌اهمیت شمرد، باید آن‌را با کنترل از پایین و با دخالت واقعی مردم پیوند زد. آزادی بیانِ نابرابر را نباید با سانسور پاسخ داد، باید آن‌را از سلطه‌ی سرمایه و دولت رها کرد. برابری حقوقیِ ناقص را نباید نفی کرد، باید آن‌را به برابری اجتماعی و اقتصادی رساند.

به‌مناسبت زادروز مارکس

کارل مارکس؛ متفکری تأثیرگذار و بحث‌برانگیز

به‌مناسبت زادروز مارکس

نوشته‌ی: صمد وکیلی

کارل مارکس یکی از تأثیرگذارترین متفکران قرن نوزدهم است که نام و اندیشه‌هایش هم‌چنان در مباحث تاریخی، سیاسی و اجتماعی مطرح است. نگاه‌ها به مارکس یکسان نیست؛ برخی او را منتقدی مهم دربرابر نابرابری‌های اجتماعی می‌دانند و برخی دیگر اندیشه‌های او را با پیامدهای تلخ حکومت‌هایی پیوند می‌دهند که به‌نام مارکسیسم شکل گرفتند. از این رو، بررسی زندگی و افکار او می‌تواند به شناخت بهتر نقش مارکس در تاریخ معاصر کمک کند.

«جنگ میهنی» یا «مبارزه‌ی طبقاتی»؟

«جنگ میهنی» یا «مبارزه‌ی طبقاتی»؟

در رویارویی با جنگ امپریالیسم علیه ایران

نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

موضع دقیق و منسجم چپ انقلابی باید چنین باشد: نه به تجاوز امپریالیستی، نه به اتحاد ملی زیر پرچم رژیم؛ نه به تخریب زیرساخت‌ها و زندگی مردم، نه به تعلیق مبارزه علیه دولت سرکوب‌گر؛
دفاع از مردم، نه دفاع از دولت؛ حفظ استقلال سازمانی و سیاسیِ طبقه، حتی و به‌ویژه در جنگ.

چهار مردم در مواجهه با انقلاب، براندازی و جنگ

چهار مردم در مواجهه با انقلاب، براندازی و جنگ


نوشته‌ی: یاشار دارالشفاء

متنی که پیشِ رو دارید، تلاشی است برای نام‌گذاری و تفکیک این «جهان‌های هم‌زمان اما ناهم‌فهم». تلاشی برای دیدن آن‌چه در زیر عنوان کلی و فریبنده‌ی «مردم» پنهان می‌شود. این متن با حرکت از توصیف موقعیت‌های عینی ــ از خیابان و جنگ تا تجربه‌های زیسته‌ی طبقات مختلف ــ می‌کوشد نشان دهد که چگونه دست‌کم چهار صورت‌بندی متفاوت از «مردم» در ایران امروز قابل تشخیص است؛ چهار منطقی که نه‌تنها در نسبت با رژیم سیاسی، بلکه در فهم جنگ، مداخله خارجی، و امکان یا امتناع تغییر، از یک‌دیگر فاصله می‌گیرند.

رسانه و درس‌های اعتراضات ۱۴۰۴

رسانه و درس‌های اعتراضات ۱۴۰۴


نوشته‌ی: همایون ایوانی

تجربه‌ی تاریکی دیجیتال در دوره‌ی اوج اعتراضات داخل کشور، بیش از پیش توانایی تاب‌آوری پخش ماهواره‌ای را نشان داد. دست‌رسی مردم به تلویزیون و رادیوهای ماهواره‌ای در روزهای بحرانیْ تنها راه دریافت خبر، یا تحلیل از جهان خارج بود. برتری‌ای که دو روایت اصلی را از این وقایع برجسته کرد: روایت حکومت با رادیو-تلویزیون دولتی و روایت رسانه‌های فارسی زبان، نظیر ایران اینترنشنال، بی‌بی‌سی و من و تو که در تقویت چهره‌ی رضا پهلوی به عنوان سخنگوی اعتراضات می‌کوشیدند.

خیزش 1404 ضرورت نگاه از درون کمال خسروی

خیزش ۱۴۰۴ : ضرورت نگاه از درون


نوشته‌ی: کمال خسروی

نقطه‌ی عزیمتِ واکاوی و ارزیابی خیزش دی‌ماه 1404 باید شیوه‌ی هستی اجتماعی خودِ این جنبش باشد، همانا شرایط عینی و ذهنی‌اش، پویایی یا دینامیسم درونی‌اش و تاریخ و تاریخیتش، تنیده در شرایط اجتماعی و تاریخیِ داخلی و بین‌المللی. فقط با عزیمت از این نقطه است که می‌توان از سرگردانی در واد‌ی شعبده‌بازان تئوری‌های توطئه و سناریوهای پنهانی که مبنای‌شان این یا آن منبع مجهول‌الهویه یا ویدیویی مشکوک است، پرهیز کرد؛ و فقط بر پایه‌ی این شالوده است که اساساً می‌توان به پرسش نهایی «چه باید کرد»، پاسخ داد.