Author: نقد

معضل انباشت از زاویه‌ی فرآیند گردش رزا لوکزامبورگ کمال خسروی

معضل انباشت از زاویه‌ی فرآیند گردش

انباشت سرمایه: بخش نخست، فصل نهم

نوشته‌ی: رزا لوکزامبورگ
ترجمه‌ی: کمال خسروی

ما باید در این‌جا و به‌هنگام بررسی فرآیند بازتولید در تمامیت آن، در عطف به پول در مقام وسیله‌ی تولید فرض بگیریم که جامعه‌ی سرمایه‌داری همیشه برای فرآیند گردشش مقدار پول لازم را دراختیار دارد یا برای تهیه‌ی آن چاره‌ای می‌شناسد. آن‌چه باید تبیین شود کنش‌های مبادله‌‌ی اجتماعیِ بزرگ اند که به‌میانجی نیازهای واقعی اقتصادی پدید می‌آیند. نباید نادیده گرفته شود که ارزش اضافی سرمایه‌دارانه پیش از آن‌که بتواند انباشت شود، باید بدون قید و شرط از شکل پولی گذار کند. با این‌حال، ما در جست‌وجوی یافتن تقاضای اقتصادی برای محصول مازاد هستیم، بی‌آن‌که پیش از آن به موضوع سرچشمه‌ی پول [برای تحقق آن] بپردازیم.

درباره‌ی تاریخ لیگ کمونیست

درباره‌ی تاریخ لیگ کمونیست

به انضمام قوانین لیگ کمونیست[1]

نوشته‌ی: فریدریش انگلس
ترجمه‌ی: هیراد پیربداقی

تشکیلات لیگ کمونیست، که تجربه‌ای ماندگار و درس‌آموز است و ضمناً نخستین مبارزه‌ی انقلابی جهت تدارک و ایجاد حزب پرولتاریا در تاریخ به‌شمار می‌رود، مجموعه قوانین لیگ کمونیست شامل ده بخش نیز در ضمیمه گنجانده شده است. این لیگ در متن خفقان سیاسی و فراز و فرود خیزش‌های اجتماعی، منتها با شناختی عمیق و همه‌جانبه و سنجیده از اوضاع، چون ققنوسی سر برآورد تا بر آشفتگی فکری ‌نظری سوسیالیست‌ها بتازد و موتور محرکه‌ی جنبش بین‌المللی طبقه‌ی کارگر مدرن شود.

ادوارد پالمر تامپسون، یک زندگی پربار

ادوارد پالمر تامپسون، یک زندگی پربار


نوشته‌ی: حسن مرتضوی

ادوارد تامپسون را به‌حق باید یکی از اثرگذارترین تاریخنگاران سده‌ی بیستم دانست؛ مورخی که نه تنها تاریخنگاری اجتماعی را در بریتانیا دگرگون کرد، بلکه افق‌های تازه‌ای برای تاریخنگاری انتقادی در سراسر جهان گشود. اهمیت تامپسون نه فقط در پژوهش‌های آرشیوی دقیق و روایت‌گری پرمایه‌اش، بلکه در تعهد نظری و سیاسی‌اش به انسان‌باوری رادیکال و تأکید بی‌وقفه‌اش بر عاملیت انسانی نهفته است. او هم‌چون تاریخنگاری عمل می‌کرد که نه فقط گذشته را توصیف می‌کند، بلکه برای رهایی در اکنون می‌نویسد.

دیدگاه لنین درباره‌ی دولت

دیدگاه لنین درباره‌ی دولت


نوشته‌ی: مل روثنبرگ
ترجمه‌ی: تارا بهروزیان

چگونه باید فهمید که اندیشه‌های دولت و انقلاب، که در روح خود انقلابی و از بیخ‌وبن ‌دموکراتیک‌اند، به سازگاری با سیاست‌های رفرمیستی در غرب و توجیه رژیم‌های سرکوب‌گر و ضدِدموکراتیک در شرق بدل شدند؟ آیا این صرفاً نمونه‌ای است از آن‌که شیطان هم می‌تواند از کتاب مقدس برای مقاصد خود بهره گیرد؟ یا در خودِ این اندیشه‌ها ناسازگاری‌ای هست که امکان چنین سوءاستفاده‌ای را فراهم کرده است؟

عقل عمومی و فرد اجتماعی در گروندریسه‌ی مارکس

عقل عمومی و فرد اجتماعی در گروندریسه‌ی مارکس


نوشته‌ی: آنتونیو نگری
ترجمه‌ی: ساسان صدقی‌نیا

ابتدا باید خصیصه‌های مهم و بنیادی سرمایه‌داری در قرن بیست‌و‌یکم را به‌درستی بشناسیم. در این چارچوب سه نکته‌ی اساسی را یادآور می‌شوم: یکم: سلطه‌ی سرمایه‌ی مالی؛ دوم: ابعاد استخراجی، لجستیکی و زیست‌سیاستیِ انباشت سرمایه در وضعیت کنونی؛ سوم: تلاش برای تعریف و ساخت فضاهای نوین، سوژه‌های ضدسرمایه‌داری و شکل‌های معاصر مبارزه‌ی طبقاتی امروز.

نظریه‌ی ریکاردو پیرامون ارزش اضافی. کارل مارکس. کمال خسروی

نظریه‌ی ریکاردو پیرامون ارزش اضافی

نظریه‌‌های ارزش اضافی جلد دوم

نوشته‌ی: کارل مارکس
ترجمه‌ی: کمال خسروی

ریکاردو هیچ‌گاه به ارزش اضافی، جداگانه و منفک از شکل‌های ویژه‌ی آن، همانا سود (بهره) و رانت، نمی‌نگرد. از همین‌رو ملاحظاتش درباره‌ی ترکیب ارگانیک سرمایه که از چنین اهمیت تعیین‌کننده‌ای برخوردار است، محدود است به تمایزات برخاسته از فرآیند گردش (بین سرمایه‌ی استوار و گردان). او هیچ‌گاه تمایزی در ترکیب ارگانیک سرمایه در درون و چارچوب فرآیند حقیقی تولید تشخیص نمی‌دهد و از آن آگاه نیست. از همین روست اشتباه‌گرفتن ارزش و قیمت تمام‌شده از سوی او، نظریه‌ی خطای رانتش، قوانین اشتباهش پیرامون علل صعود و نزول نرخ سود و غیره.

صلحی که می‌کُشد

صلحی که می‌کُشد

رژیم‌های جنگی و سیاست کنترل

نوشته‌ی: علی ذکایی

رژیم‌های استعماری در گذشتهْ جمعیت و سرزمین تحت استعمار را درون جریان‌های انضباطی، پرورشی و فرایند‌های تنظیم‌جمعیتی قرار می‌داد و به‌‌دست گرفتن یک سرزمین را تحت نام یک دولت‌ـ‌‌ملت هژمون اعلام می‌کرد، اما در وضعیت کنونی مرز‌های کنترلی به‌صورت متکثر طبقات را در سرزمین‌های مختلف کوچ می‌دهند و تمامی اجزای زندگی را درون جریان‌های ناهم‌گون کار و استثمار بازنمایی می‌کنند.

دارایی‌های غیرملموس

دارایی‌های غیرملموس


نوشته‌ی: حسن آزاد

بررسی‌ها و گزارش‌های اقتصادی نشان می‌دهند که طی دهه‌‌ی اخیر، سرمایه‌گذاری برای دارایی‌های غیرملموس (مانند حق مالکیت فکری، مارک تجاری، شبکه بازاریابی و …)، حداقل در امریکا و انگلیس از سرمایه‌گذاری در تولیدات مادی و قابل‌ لمس پیشی گرفته‌اند. حق امتیاز نوآوری‌ها و تکنولوژی‌های پیش‌رفته، به شرکت‌های صاحب امتیاز خصلت انحصاری می‌دهند و ورود رقبا را به این حوزه دشوار می‌کنند. مارک تجاری و برند برای آن‌ها قدرت قیمت‌گذاری بالاتر از هزینه‌ی بازتولید کالا را فراهم می‌کند. شرکت‌های موفق در فرصتی کوتاه راه تراکم و تمرکز سرمایه را با سرعتی بیش‌تر از شرکت‌ها با دارایی لمس‌پذیر می‌پیمایند

لنین و دیکتاتوری

لنین و دیکتاتوری


نوشته‌ی: هال دریپر
ترجمه‌ی: مژگان بدیعی

اگر سخن از «دیکتاتوری پرولتاریا» باشد، پیروزی در نبرد بدین معناست که دولت کارگری آغاز به کار می‌کند. این دولت ناگزیر است از خود دفاع کند، ضدانقلاب را سرکوب کند، نهادهای حکومتی را دگرگون سازد و جز آن؛ به‌اختصار، تمام وظایفی را انجام دهد که بر عهده‌ی یک دولت کارگری است، هرگونه که این وظایف تصور شوند. اما دولت آغاز به کار می‌کند. بی‌هیچ قانونی؟ بی‌هیچ قاعده‌ای؟ بی‌هیچ معیاری؟

بازسازی تاریخ و قدرت ناسیونالیسم و دولت پهلوی

بازسازی تاریخ و قدرت ناسیونالیسم و دولت پهلوی


نوشته‌ی: تورج محمدی

هدف نه صرفاً بازخوانی تاریخ‌نگاری ایرانی، بلکه تبیین بنیان‌های ایدئولوژیک آن و نشان دادن محدودیت‌هایش است. بدین‌ترتیب، نقد تاریخ‌نگاری ایرانی به عرصه‌ای برای بازاندیشی در باب نسبت میان تاریخ، قدرت و حقیقت بدل می‌شود؛ عرصه‌ای که در آن، پرسش از گذشته در نهایت چیزی جز پرسش از حال و آینده‌ی ما نیست. از این منظر، مسئله‌ی بنیادین در سطحی رادیکال‌تر رخ می‌نماید: آیا رهایی از چرخه‌ی فانتزی‌های ملی و خشونت‌های نمادین